حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٤ - در جملات زير فعل امر را استخراج كرده و اصلى را كه فعل امر از آن مشتق شده است را بيان نمائيد

يخرج، ظرف لغو. مهاجرا، حال است از فاعل در « يخرج » ، الى الله، جار و مجرور، متعلق به « مهاجرا » ظرف لغو، واو، عاطفه، رسوله، مضاف و مضاف اليه، معطوف است به « اللّه » ثمّ، حرف عاطف، يدركه، فعل و مفعول، معطوف است به « يخرج » الموت، فاعل است براى « يدركه » فاء، راط جواب، قد وقع، فعل ماضى مقرون به « قد » جزاء شرط، اجره، مضاف و مضاف اليه، فاعل براى « وقع » على الله، جار و مجرور، متعلق به « وقع » ظرف لغو، واو، حاليه، كان، از نواسخ مبتداء، الله، اسم براى « كان » ، غفورا، خبر براى « كان » ، رحيما، خبر بعد از خبر، و جمله « كان الله غفورا رحيما، جمله حاليه است و محلّا منصوب مى‌باشد.

ب: واو، عاطفه، رسوله، مضاف و مضاف اليه، معطوف به « الله » ، واو، عاطفه، يخش، فعل و فاعل معطوف است به « يطع » الله، مفعول براى « يخش » واو، عاطفه، يتّقه، فعل و فاعل و مفعول، معطوف به « يخش » فاء، رابط جواب، اولئك، مبتداء اوّل، هم، مبتداء دوّم، المفلحون، خبر براى « هم » و جمله « هم المفلحون» خبر است براى « اولئك » و جمله اسميّه جواب است براى « من » محلّا مجزوم مى‌باشد.

سؤالات و تمرينات ص (١٦٩- ١٦٨)

١- فعل امر را تعريف كرده و براى آن مثال بزنيد.

٢- فعل امر چگونه ساخته مى‌شود؟

٣- فعل امر مبنى بر چه مى‌باشد آنرا با مثالى روشن كنيد؟

٤- فعل مجهول را تعريف كرده و براى آن مثال بزنيد.

٥- در ابوابى كه ابتداء آن همزه وصل يا تاء زائده مى‌باشد فعل ماضى چگونه مجهول مى‌شود؟

٦- در جملات زير فعل امر را استخراج كرده و اصلى را كه فعل امر از آن مشتق شده است را بيان نمائيد:

الف: قل سيروا فى الأرض فانظرا كيف كان عاقبة الّذين من قبل ...» ( ألروم: ٣٠- ٤٢)